
Беслетатәи Амҩангара: Аҟәа иааигыла амҵлатәи аӡиаса иԥшаалоу Ажьытаалатәи Ааԥхьарадур
X–XI-тәи ашышьхеи аҵаандагылатәи ақыт Аҟәа иааигыло амҵлатәи аԥшаала аҿы дгылоуп — ауаа «царица Тамара имҩангара» иашьҭоуп. Аӡиасла ахаҭала ааԥхьарадур, аиурагьы аныра аҿымхыт идыргылеит. Убас иааԥхьоуп Беслетқатәи ГЭС 1909 шықәса: абнатәи аӡылала аурхьтәи акасл атурбинақәа иацоу аӡиасла 300 метр иҳаны.
Ақыт аҩаратәи аӡиаса иԥшаалоуп: амҵла, ахыб, аӡы ара икысуеит. Аиура цқьоуп, аҵаиы иааигьы, ааны — иаарааит аԥшаала. Амҩангара зынӡа ааԥхьатәуп, аԥсуааи ианыхоуп. Амшын аӡи амҵлатәи аӡиасеи реишьа иалоуп аара.
Что это за место
Беслетский (Беслети) мост — каменный однопролётный арочный мост в ущелье реки Басла, в окрестностях Сухума. Это короткая «архитектурная пауза» в лесу: одна арка над водой, старая кладка, тишина и звук реки.
История и имена
В источниках мост часто относят к средневековью, но точная датировка и авторство описываются по-разному (встречаются оценки вроде 11–12 веков). Название «мост царицы Тамары» — устойчивое народное/туристическое имя и легенда места; его стоит воспринимать как традиционное прозвище, а не как подтверждённый факт строительства.
Атмосфера
Лучше всего здесь «работает» контраст: тёмная зелень ущелья и светлая дуга камня. После дождя камни могут быть влажными и скользкими, а воздух — пахнуть мокрой листвой. Это место не про «аттракцион», а про спокойный взгляд на старую инженерную вещь в природном окружении.
На что обратить внимание
Посмотрите на форму арки и на то, как кладка «держит» дугу: даже без перил мост выглядит уверенно и лаконично. Интересно обойти его сбоку и найти точку ниже по течению, где арка читается целиком — там лучше видно силуэт и масштаб.
Практика и аккуратность
Подъезд и пеший подход зависят от сезона и состояния грунтовых участков: планируйте с запасом времени и не рассчитывайте на идеальную тропу. У моста обычно нет инфраструктуры, поэтому берите воду и не оставляйте мусор. Если хотите добавить к выезду ещё один объект в долине, рядом находится Беслетқатәи ГЭС 1909 шықәса: абнатәи аӡылала аурхьтәи акасл атурбинақәа иацоу.
Еилыркааны
Лето 2026: Бесплатно, доступно круглосуточно; лучше всего приходить днём.
- Связка на 2–3 часа: мост → Беслетқатәи ГЭС 1909 шықәса: абнатәи аӡылала аурхьтәи акасл атурбинақәа иацоу → Беслетқа Афурма: абнатәи аихьҭаха акалмхаҿы Аҟәа аԥхьала.
- После дождя камень и берег скользкие — обувь с цепкой подошвой.
- В тени ущелья прохладно даже в июльский зной: хороший вариант в жару.
- Навигатор иногда путается: ориентир — деревня Беслета, координаты в метаданных.
Адыррақәа рырҿыцын: 07.07.2026
Амаршрут ацхра
Аҭыԥ амаршрут иалашәҵарц шәҭахума?
"Аҟәа: Акофе, Аӡыи Аҭоурыхи" шәаамҭақәа рзы иаҳиқәшәартәуеит, ма ишәгәы иақәшәо амаршрут ҳаԥшаар ҳалуеит.
Аҧсахражәбама?
Ари материал азы ариашара шәышьҭ
Амҩа, аусурҭаамҭа, аҭыҧ ахь анеира, ма ахҳәаа ԥсахзар, икьаҿны шәышьҭ. Аҭыжьра ахәаҧшра анаҩсан мацара.
Атур иалоуп
- АартраАҟәа: Акофе, Аӡыи АҭоурыхиАҟәа аҿы амш маӡа аԥхьара: акааҿы, аиашауа аҭыԥқәа уи акырааирқәа аҭоурыхтәи (маршрут аамҭеи амш рыла аиасра рыла).
Иаарзыԥшу
- АартраАҟәа АбаӷаИаарзыԥшуАҟәа ацентр аҿы иҟоу субтропикатәи аршаҳ аааигылашьа — убра ааиуа аӡынтәа ажьиу аасырхара уи иааима аалеиала ахашала азы.
- АартраМухаӡирцәа РанабережнаИаарзыԥшуАҟәа аҭоурыхтәи анабережна: XIX ашәышықәса аархитектура, акофетәи аритуал уи аӡхьарааҭыԥ ахашала аҳаԥа аааигылашьа.
- АартраЦарица Тамара Иаргьы Аҿаҵа АпикникИаарзыԥшуАааргалара Басла аӡы аргьы аҿаҵа: аааргалара, аӡы мамзаргьы апикник аҳаша аҭыԥ аҿы.
- АартраБеслетқатәи ГЭС 1909 шықәса: абнатәи аӡылала аурхьтәи акасл атурбинақәа иацоуИаарзыԥшуАурыс аимпериа раасхьанатәи аҳаамҭатәи агидроелектростанциа (1909 шықәса) — абнатәи аааша аӡылала аурхьтәи аплотина. Аисторикатәи афильм адекорацияла иаабоит, аха аус еиуеит. Абзиа Беслетатәи Амҩангара: Аҟәа иааигыла амҵлатәи аӡиаса иԥшаалоу Ажьытаалатәи Ааԥхьарадур иацоу аналаԥшра.
- АартраБеслетқа Афурма: абнатәи аихьҭаха акалмхаҿы Аҟәа аԥхьалаИаарзыԥшуБеслетқа афурма — Аҟәа хьышҟа иҟоу абнатәи аихьҭаха: аиааша аурхьы, акалмха уаргьы аиҵырхәара, амблы аасхьа аруселуаз. Аориентирқәа уаргьы акассақәа рыбжьы — абна уаргьы аҭоурых. Аааша аусхало аатмосфератә.